สปอร์ตไลท์โซล่าเซลล์ ฟ้าผ่าทำให้ระบบเสียได้ไหม?

ในช่วงฤดูฝน โดยเฉพาะพื้นที่ที่เกิดพายุฟ้าคะนองบ่อย คำถามที่ถามกันมากคือ“ฟ้าผ่าทำให้สปอร์ตไลท์โซล่าเสียไหม” เพราะระบบต้องติดตั้งกลางแจ้ง แผงโซล่าเซลล์อยู่บนที่สูงเพื่อรับแดดเต็มที่ และมีสายเชื่อมต่อระหว่างแผงกับโคมไฟ หลายคนจึงกังวลว่าอาจกลายเป็นจุดรับฟ้าโดยไม่ตั้งใจ

คำตอบคือ สปอร์ตไลท์โซล่าเซลล์มีโอกาสเกิดความเสียหายได้ แต่ไม่ใช่ทุกกรณี และในทางปฏิบัติ ความเสียหายส่วนใหญ่มักไม่ได้เกิดจากฟ้าผ่าโดยตรง แต่เกิดจาก “ไฟกระชาก” ที่เกิดขึ้นใกล้เคียงมากกว่า

ฟ้าผ่าทำให้สปอร์ตไลท์โซล่าเซลล์เสียได้จริงไหม?

เพื่อให้เข้าใจชัดเจน ต้องแยกออกเป็น 2 กรณีหลัก

1.ฟ้าผ่าโดยตรง

หากฟ้าผ่าลงที่เสาหรือโครงสร้างที่ติดตั้งแผงโซล่าเซลล์โดยตรง พลังงานจากฟ้าผ่ามีระดับสูงมาก ความเสียหายมักรุนแรงและเกิดขึ้นทันที ไม่ว่าจะเป็นระบบขนาดเล็กหรือใหญ่ก็ตาม

กรณีนี้พบไม่บ่อย แต่ถ้าเกิดขึ้นจริง โอกาสที่แผงวงจรภายในจะเสียมีสูง

2.ฟ้าผ่าใกล้เคียงและเกิดไฟกระชาก

กรณีนี้พบได้บ่อยกว่า เมื่อฟ้าผ่าบริเวณใกล้เคียง จะเกิดแรงดันไฟฟ้าสูงเหนี่ยวนำเข้าสายไฟหรือวงจรอิเล็กทรอนิกส์ ทำให้ระบบเกิดอาการผิดปกติ

อาการที่มักพบหลังพายุ เช่น

• ไฟโซล่าเซลล์ไม่ติดหลังฝนตก
• ไฟติดแล้วดับเอง
• แบตเตอรี่ไม่ชาร์จ
• รีโมทควบคุมไม่ทำงาน

ส่วนใหญ่เป็นผลจากแรงดันไฟฟ้าชั่วขณะ ไม่ใช่ตัวโคม “โดนฟ้าผ่า” ตรง ๆ อย่างที่หลายคนเข้าใจ

ส่วนไหนของสปอร์ตไลท์โซล่าเซลล์ที่ไวต่อไฟกระชากมากที่สุด

ระบบไฟสปอร์ตไลท์โซล่าประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก ได้แก่ แผงโซล่าเซลล์ ตัวโคม LED และชุดควบคุมการชาร์จ (Controller)

จุดที่ไวต่อไฟกระชากมากที่สุด คือ แผงวงจรควบคุม (Solar Charge Controller)

• Controller คือหัวใจของระบบ
  ทำหน้าที่ควบคุมการชาร์จไฟเข้าแบตเตอรี่ และควบคุมการจ่ายไฟไปยัง LED หากเกิดแรงดันเกิน วงจรนี้มักเป็นจุดแรกที่ได้รับผลกระทบ

•  LED Driver
  ทำหน้าที่ควบคุมกระแสไฟให้เหมาะสมกับหลอด LED หากเสียหาย อาการที่พบคือไฟกระพริบ หรือไม่ติดเลย

• แบตเตอรี่ลิเธียม
  บางครั้งไม่ได้เสียทันที แต่เสื่อมสภาพเร็วขึ้น เก็บไฟได้น้อยลง ทำให้ระยะเวลาส่องสว่างสั้นลงผิดปกติ

ในสินค้าที่ได้มาตรฐาน วงจรจะมีระบบป้องกันแรงดันเกินในระดับหนึ่ง แต่คุณภาพของชิ้นส่วนมีผลอย่างมากต่อความทนทานระยะยาว

ติดตั้งแบบไหนช่วยลดความเสี่ยงจากฟ้าผ่า

แม้สปอร์ตไลท์โซล่าเซลล์จะเป็นระบบอิสระ ไม่ได้เชื่อมต่อกับไฟบ้านโดยตรง แต่การติดตั้งอย่างเหมาะสมสามารถช่วยลดความเสี่ยงได้

1.หลีกเลี่ยงจุดสูงโดดเดี่ยวกลางพื้นที่โล่ง

การติดตั้งบนเสาเหล็กสูงเดี่ยวในพื้นที่โล่งมาก ๆ อาจเพิ่มโอกาสรับแรงดันเหนี่ยวนำจากฟ้าผ่าใกล้เคียง ควรพิจารณาตำแหน่งที่เหมาะสม ไม่สูงเกินความจำเป็น

2.ไม่เดินสายยาวเกินจำเป็น

สายระหว่างแผงกับโคมที่ยาวมาก อาจเพิ่มโอกาสการเหนี่ยวนำแรงดันไฟฟ้า ควรเลือกความยาวที่เหมาะสมและจัดสายให้เรียบร้อย

3.เลือกรุ่นที่มีระบบป้องกันไฟกระชากในตัว

สปอร์ตไลท์โซล่าเซลล์คุณภาพสูงจะมีวงจรป้องกันแรงดันเกิน (Surge Protection) และระบบตัดการทำงานอัตโนมัติเมื่อแรงดันผิดปกติ ซึ่งช่วยลดความเสียหายได้มาก

สำหรับพื้นที่ที่มีพายุฟ้าคะนองบ่อย การเลือกสินค้ามาตรฐานสูงตั้งแต่แรก ถือเป็นการลงทุนที่คุ้มค่ากว่าการเปลี่ยนอุปกรณ์ใหม่ทั้งชุดภายหลัง

ถ้าไฟไม่ติดหลังพายุ ควรตรวจสอบอะไรก่อนตัดสินว่าเสีย

หลายครั้งระบบอาจไม่ได้เสียถาวร แต่เป็นเพียงระบบป้องกันตัดการทำงานชั่วคราว

ขั้นตอนเบื้องต้นที่ควรตรวจสอบ ได้แก่

✔ ตรวจสอบแผงโซล่าเซลล์

ดูว่ามีรอยแตกร้าวหรือรอยไหม้หรือไม่ และไม่มีสิ่งปกคลุมบังแสง

✔ ตรวจสอบสายเชื่อมต่อ

ดูว่าสายหลวม หลุด หรือฉนวนเสียหายหรือไม่

✔ เช็กแบตเตอรี่

หากเปิดไม่ติดเลย อาจเป็นเพราะแบตเตอรี่คายประจุหมดจากหลายวันที่ไม่มีแดด

✔ ทดลองรีเซ็ตระบบ

สปอร์ตไลท์โซล่าบางรุ่นสามารถปิด–เปิดใหม่ หรือถอดแบตออกแล้วใส่กลับ เพื่อให้ระบบเริ่มทำงานใหม่

หากตรวจสอบแล้วไม่พบความผิดปกติ ควรให้ช่างผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบวงจรภายในเพิ่มเติม

สรุป: ฟ้าผ่าทำให้สปอร์ตไลท์โซล่าเซลล์เสียไหม?

คำตอบคือ มีโอกาสเสียได้ในกรณีรุนแรง โดยเฉพาะเมื่อเกิดฟ้าผ่าโดยตรงหรือแรงดันไฟฟ้าสูงจากบริเวณใกล้เคียง

อย่างไรก็ตาม ในการใช้งานทั่วไป ความเสียหายไม่ได้เกิดขึ้นง่ายอย่างที่กังวลหากเลือกใช้ สปอร์ตไลท์โซล่าเซลล์ LED ที่ได้มาตรฐาน มีระบบป้องกันไฟกระชาก และติดตั้งอย่างเหมาะสม

สิ่งสำคัญที่สุดไม่ใช่ความกลัวพายุ แต่คือการเลือกสินค้าให้เหมาะกับสภาพแวดล้อมตั้งแต่แรก เพราะคุณภาพของแผงวงจร แบตเตอรี่ และระบบควบคุม คือปัจจัยที่กำหนดอายุการใช้งานในระยะยาว

 

เพราะแสงสว่างเป็นสิ่งสำคัญในทุกพื้นที่ของชีวิต RICHEST SUPPLY ศูนย์รวมผลิตภัณฑ์แสงสว่างที่มีคุณภาพ ได้มาตรฐาน ไม่ว่าจะเป็นโคมไฟถนน โคมไฮเบย์ สปอร์ตไลท์ หลอดไฟ LED โซล่าเซลล์ และเสาไฟ สนใจสอบถามข้อมูลสินค้าเพิ่มเติมที่ LINE Official Account: @richestsupply หรือ Facebook: https://www.facebook.com/enrichled